İsrail ve Lübnan arasında tansiyon yükseldi: Ordular hazırlanıyor
Dünyanın çeşitli yerlerinde sınır ülkeleri arasındaki gerginliklere İsrail ve Lübnan arasındaki gerginlik de eklendi. İsrail hükümeti basın ofisinden yapılan açıklamada, Gantz'ın Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanlığı Genel Direktörü dahil üst düzey askeri ve güvenlik yetkilileriyle değerlendirme toplantısı yaptığı aktarıldı. Açıklamada, "Lübnan ile deniz sınırının çizilmesine ilişkin müzakerelerdeki gelişmeler üzerine Gantz, savunma birimlerine, gerilimin tırmandığı kuzeyde, saldırgan veya savunma odaklı her türlü senaryoya hazırlık yapılması talimatı verdi" ifadeleri yer aldı.
İsrail ve Lübnan arasındaki gerginlik, yeni bir boyuta taşındı. İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz, Lübnan ile deniz sınırı çizilmesine ilişkin müzakerelerdeki olumsuz gelişmeler üzerine orduya sınırda "saldırgan veya savunma odaklı her türlü senaryoya karşı hazırlık yapılması" talimatı verdi.
Müzakereler olumlu geçmişti
İsrail ile Lübnan arasında deniz sınırı çizilmesine ilişkin ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerdeki olumlu hava değişmişti. İsrail Başbakanı Yair Lapid'in anlaşma taslağında Beyrut'un değişiklik taleplerini reddettiği bildirilmişti. Yerel basına konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen İsrailli bir siyasi kaynak, "Başbakan Lapid'in, Lübnan'ın anlaşma metninde yapılmasını istediği değişiklikleri kabul etmediğini ve müzakere ekibine bunları reddetmesi talimatı verdiğini" belirtmişti. İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz da katıldığı bir askeri törende, "Eğer Hizbullah, altyapımıza, egemenliğimize bir zarar vermek ister Lübnan'ın ödeyeceği askeri bedel ağır olur" demişti.
Anlaşmazlığın nedeni ne?
İsrail, "duba çizgisi" olarak isimlendirdiği hattın anlaşmaya "uluslararası deniz sınırının çizilmesi" şeklinde geçmesini istiyor. Buna karşın Lübnan'ın anlaşmada bunun bir "uluslararası sınırın çizilmesi" değil "sınırdaki çatışmanın sona ermesi" şeklinde yer almasını istediği aktarılmıştı. Ayrıca, anlaşmanın son taslağında, Lübnan'ın Kana doğal gaz sahasında Total şirketiyle çalışacağı, İsrail'in buradan elde edilecek gelirlerden alacağı payı Total şirketiyle müzakere etmesi öngörülüyordu. Ancak İsrailli siyasi kaynağa göre, Lübnan'ın İsrail'in Total şirketiyle yapacağı müzakerelere katılmak istediği ve bu müzakerelerde onay hakkı istediği kaydedilmişti.
İsrail ile Lübnan arasında yaklaşık 860 kilometrekarelik deniz sahası anlaşmazlığı bulunuyor. İki ülke de bu bölgenin kıta sahanlığında hak iddia ediyor. İsrail, Lübnan hükümetinin lisanslama sürecine başladığı 5 bloktan üçünün İsrail kıta sahanlığı sınır bölgesinde yer aldığını öne sürüyor. Lübnan tarafı ise tartışmalı bölgenin 2 bin 290 kilometrekare olduğunu savunuyor. Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn, İsrail ile bir yıldır askıda olan dolaylı müzakerelere yeniden başlanması için 14 Haziran'da, arabulucu ABD'li diplomat Amos Hochstein ile bir araya gelmişti.
- Hochstein, son olarak 9 Eylül'de Beyrut'ta bazı temaslarda bulunmuş ve anlaşmaya varılması hususunda iyimser olduğunu ifade etmişti. Lübnan Cumhurbaşkanı da 19 Eylül'de İsrail ile müzakerelerde son aşamaya gelindiğini, teknik detaylar üzerinde görüşmelerin yapıldığını belirtmişti. Lübnan ve İsrail, deniz sınırının çizilmesi konusunda 2 Ekim'de ABD'den gelen "yazılı teklifi" teslim aldıklarını açıklamıştı. Lübnan, ABD'den gelen yazılı teklife 4 Ekim'de "bazı değişikliklerin talep edildiğini" içeren bir yanıt verildiğini duyurmuştu.